مجملا آن حضرت در سال دويست و شصت و شش ، سال نهم از خلافت معتمد عباسى در سردابهء سرمن‌راى از نظر فرق انام غايب شد . بنا بر مذهب اثناعشريه تا حال كه تاريخ هزار و سيصد و چهار هجرى است هزار و صد و چهل و نه سال از عمر شريفش گذشته ، در حال حيات و از انظار خلق مخفى است . آن حضرت را دو غيبت بوده : غيبت كبرى و غيبت صغرى . زمان غيبت صغرى « 1 » هفتاد و دو سال . فرق ميان اين دو آن است كه در غيبت صغرى سفرا و وكلاى آن حضرت واسطه بودند و مطالب و حوايج ايشان را به خدمت آن حضرت عرض مىنمودند و به جواب با صواب سرافراز مىشدند و در غيبت كبرى آمد و شد منقطع گرديد و تردد به نهايت رسيد و هرگاه ارادهء حق تعالى به ظهور آن حضرت علاقه گيرد نقاب حجاب از چهرهء آفتاب‌آسا خواهد برداشت و همت والانهمت خود را به ترويح ملت بيضا و دفع اعدا خواهد گماشت . حضرت رسول اكرم فرمودند كه : « لو لم يبق من الدنيا الا يوم واحد يطول ذلك اليوم حتى يبعث رجل منّى و من اهل بيتى يواطئ ، اسمه اسمى و اسم ابيه اسم ابى يملأ الارض قسطا و عدلا كما ملئت ظلما و جورا » . و به اين مضمون احاديث و اخبار بسيار است به مرتبه‌اى كه انكار آن نتوان كرد چنانچه نزد علماى جميع فرق نبوى و تمام طوايف ملت مصطفوى به ثبوت پيوسته كه ظهور مهدى ( ع ) به وقوع خواهد انجاميد و به واسطهء حسن اهتمام و يمن اجتهاد آن امام زمان ، امصار و ديار از عدل و داد پر خواهد گرديد . اما اين مسئله مختلف فيه است كه مهدى موعود همان امام محمد بن حسن عسكرى [ عج ] است يا ديگرى از بنى فاطمه خواهد بود ؟ به اتفاق اهل سنت و جماعت ، مهدى موعود به وجود نيامده « 2 » و هر وقت مشيت الهى بر آن قرار گيرد بر عالميان ظاهر خواهد شد و او از بنى فاطمه خواهد بود . طايفهء كيسانيه به محمد بن على بن ابو طالب كه مشهور به « حنفيه » است معتقدند و گويند كه او در كوه « رضوى » مخفى شده است و آخرالامر خروج خواهد نمود . فرقهء اسماعيليه برآنند كه مهدى ، اسماعيل بن امام جعفر صادق ( ع )

--> ( 1 ) . متن : « كبرى » . ( 2 ) . يعنى خروج نكرده .